Hoe fotograferen me leert over het leven

Twee maanden geleden startte ik met een basisopleiding fotografie aan de Fotovakschool. Een stap die me veel moeite kostte, al weet ik niet waarom. De reden waarom ik startte weet ik wel: onderzoeken wat fotograferen betekent voor me én beter worden in de techniek. Niet meer op de automaat fotograferen maar bewust omgaan met diafragma, sluitertijd en dergelijke.

Andermans perspectief waarderen

Waar ik niet op gerekend had, is wat de opleiding met me doet. Het is gewoon een nieuw stuk persoonlijke ontwikkeling waar ik in ben gestapt. Niet door het praten over mezelf, maar over het uitdrukken van mezelf in foto’s en ook het leren van anderen en hun perspectief. Mijn mede-cursisten, maar ook andere fotografen. Gek genoeg had ik me nooit zo met deze kunstvorm beziggehouden – meer met schilderkunst- maar wat is het ontzettend interessant!

In het bijzonder genoot ik van een opdracht waarin we de compositie van Cartier-Bresson moesten nadoen. Hij maakte composities waar ik nooit zelf op zou komen… Mijn wereld wordt van de ene op de andere dag een stuk groter. Ik leer het perspectief van anderen kennen en waarderen.

Openstaan voor feedback

Wat ook fijn is om te merken, is dat ik het helemaal niet erg vind dat ik nog lerende ben en gewoon geniet van het proces. Voordat ik begon aan deze opleiding wist dat ik alleen maar meer kon leren als ik open zou staan voor feedback. Nu krijg ik dat en wat is het fijn. En wat is het bijzonder om te voelen dat ik blij ben met de mening van anderen in plaats van dat ik mezelf of mijn fotografie als ‘niet goed genoeg’ zie. Ik bemerk dus dat in iets gegroeid ben wat ik vroeger veel lastiger vond.

Waar ik nu sta? In ieder geval weet ik dat fotografie voor mij een leven lang leren zal zijn, waarbij alles wat ik leer te vertalen is naar het echte leven. Dat voelt als een enorme rijkdom. Er ontstaan een gretigheid in mij naar kennis en kunde, die verder reikt dan alleen fotografie. Ook in mijn lezen, mijn werk en in mijn schrijven voel ik dit. En ik wil alleen maar meer leren…

Met fotograferen komt de rust

De rust in mijn foto’s ontstaat vaak door het fotograferen zelf. Meestal ga ik niet naar buiten met mijn toestel als ik voldoende rust neem of totaal ontspannen ben. Juist als ik moe ben of gestrest of verdrietig pak ik mijn camera en ga aan de slag. Ik word er rustig van en ga daardoor anders kijken. Dat kijken zie je terug.

Vorige week ontving ik een e-mail die zo hatelijk was, dat ik de natuur in ben gevlucht. Met de camera. Thuis alles achterlatend.

De vertrouwde paadjes lopen in een bos dat ik ken, al stampend en in innerlijke chaos. Tot ik bij een duinmeer aankwam, waar net het licht in weerspiegelde. En de bomen. En de wolken. Ik keek en bleef kijken. Ik was verdrietig en gelukkig.

Ik viel op mijn knieën om het beeld in de reflectie beter te vangen. Ik bestudeerde de schitteringen in het water. Ik speelde met de positie en de techniek.

Langzaam kwam de rust. Niet gemakkelijk deze keer, maar het fotograferen van de natuur hielp, als altijd.

Thuis werd er gekookt. Ik werd even ontzien. Dat gaf ook troost.

Later zei een vriendin: wat een mooie reeks foto’s was dat. Ik vertelde hoe ze tot stand waren gekomen en ze zei: daar moet je over schrijven.

Wanneer ik nu, een week later, naar de foto’s kijk dan zie ik geen boosheid, verdriet, of teleurstelling. Geen gekwetstheid of valse beschuldigingen. Ik zie de schoonheid van het leven.

Ik hoop dat anderen dit ook zien en dat die foto’s zo een troost zijn voor hen die dat nodig hebben. Een geruststelling, of zachtheid na een zware dag. Een kijk: dit is er ook. Dat de schoonheid helpend is.

Liefde geven aan die zekere persoon kan ik niet meer.

Maar de wereld mijn blik op haar schoonheid geven: dat zeker wel.

Wat ik leerde over licht (en andere zaken)

Deze week ging ik met Jolanda, die fotograaf is, de duinen in. Allebei namen we onze camera mee, in het vooruitzicht om foto’s te kunnen maken zonder dat het vervelend is voor anderen. We kennen allebei namelijk het gevoel dat je niet echt ontspannen kunt fotograferen als je met mensen wandelt die niet de behoefte hebben om foto’s te maken. 

We waren dus samen en toch apart aan het kijken en genieten. Het was midden op de dag en de zon scheen. We wezen elkaar op mooie dingen en fotografeerden ook elkaar. Op een gegeven moment zei ze: kijk, het licht verandert. En ze wees op een paard dat ineens een soort glans op zijn lichaam had, een zachter licht dat er even daarvoor niet was. En dat licht was ineens overal. 

Het is niet dat ik niet wist dat licht in fotografie belangrijk is. Natuurlijk wist ik dat. En ik wist ook dat je beter vroeger of later op de dag kunt fotograferen als de zon schijnt. En toch… nu zág ik het. Met dat licht werd de wereld een beetje magisch… 

De dagen daarna zag ik het licht steeds weer. Een glans op een gezicht, een bloemblaadje dat lichter was dan de andere, schaduwen in het struikgewas… en mijn blik op de werkelijkheid veranderde daardoor.

Ook van anderen in mijn omgeving heb ik de laatste weken dingen geleerd die me echt verder helpen. Zoals de opmerking dat je zelf kunt kiezen wat je in een vriendschap stopt en dat de ander in vrijheid mag bepalen wat hij of zij teruggeeft. Of de opmerking dat minimaal 51% van de energie in jezelf over jezelf moet gaan…

Het zijn opmerkingen die zijn blijven hangen in mijn hoofd en mijn lijf. Mooi daarvan vind ik vooral dat ik het leer ‘in het echt’ en niet uit een boek. Misschien is het de stem erbij, of de emotie, of de lichaamstaal… maar dat wat ik leer is met een beeld op mijn netvlies en met een stem in mijn oren in mij gesetteld. 

De man tegenover me die vertelt dat hij zijn vrienden brieven schrijft om zijn genegenheid te tonen. En daarbij uitlegt dat dat zíjn manier is om de ander te laten weten hoe hij zich voelt. En de hese stem van een coach die in kleermakerszit uitlegt wat die 51% betekent, terwijl hij zijn hand op zijn hart legt… om nooit te vergeten.

En zo is er ook dat paard met het licht dat op zijn rug schijnt met de stem van Jolanda daarbij die haast verrukt uitroept: kijk, het licht verandert… 

BewarenBewaren