In het contact met een ander ontmoet je jezelf

Doordat er de laatste maanden meer tijd is gekomen, heeft een van mijn zakelijke relaties zich op een bijzondere manier  ontwikkeld. Henriette is styliste en wij volgen elkaar al een paar jaar online. Wat we delen is dat we allebei werken ‘vanuit wie je werkelijk bent’. Ik geef er woorden aan, Henriëtte zorgt dat je kleding een verlengstuk is van jezelf.

We Skypen sinds het begin van de crisis regelmatig. Laatst hadden we weer een moment samen en het trof me dat we allebei een aantekeningenboekje hadden klaarliggen om de vele ideeën die het gesprek opleverde, vast te kunnen leggen. Dat was dus blijkbaar al een gegeven.

‘Kan mij het schelen, ik doe het gewoon’

Henriëtte Visser

Henriëtte Visser, Studio Mosk

Waar gaan die gesprekken dan over? We bemerken beiden bij onszelf een gevoel van ‘kan mij het schelen, ik doe het gewoon’. Weg met de comfortzone, gewoon gáán! Weg met binnen of buiten de lijntjes: gewoon kleuren. Zo is zij begonnen met stylingtips op Facebook en ik met het delen van tips over hoe ik naar de wereld kijk. Juist dat gaan doen waar we zin in hebben, maakt dat we nog veel meer ideeën krijgen om dingen in de wereld te zetten. Dingen die we ‘eigenlijk’ allang wilden, maar niet deden (iets met kop en maaiveld).

Wat we ook leerden

Een ander inzicht dat we besproken hebben is dit: in het contact met een ander ontmoet je je jezelf. Diegene is per definitie iemand die anders naar de wereld kijkt dan jij. Met een andere familie, een andere opvoeding, andere overtuigingen en andere ervaringen. En met andere associaties. Dus hoe mooi is het om met een ander mens van gedachten te wisselen, open te staan voor zijn belevingswereld en te kijken wat dat in jezelf oproept.

We spiegelen elkaar en inspireren elkaar met deze gesprekken. Ons creatieve hart gaat er luider van bonzen. We denken over wat we willen meenemen uit deze periode, wat we ander gaan doen in de toekomst. Al met al: de gesprekken vloeien, stromen, zetten aan.

Meer weten?

Neem eens een kijkje op de site van Henriëtte: Studio Mosk

Lees ook: In een hokje, alsjeblieft niet, Keep going: over creëren in goede en slechte tijden

 

Vandaag kreeg ik een zin cadeau

Vandaag kreeg ik van iemand een zin opgestuurd. Het was een heel mooie zin. Echt zo mooi dat de tranen me in de ogen sprongen. Ik hou ‘m voor mezelf, want misschien wil ze hem nog weleens naar iemand sturen. In plaats daarvan schrijf ik hier de zin die ik vervolgens naar haar stuurde.

Toen de telefoon ging, stond ik in de keuken voor een pan spaghetti, lekker meefluitend met de ouverture van Rossini’s Diefachtige ekster, wat volgens mij de ideale muziek is om spaghetti bij te koken.* 

Maar wat ik wil zeggen gaat eigenlijk niet over zinnen, maar over wederzijdse verstandhouding. Zeg nou zelf: ben jij iemand die zomaar iemand een zin zou sturen, of blij zou zijn met het ontvangen ervan? Waarschijnlijk hou jij weer van andere dingen. De persoon in kwestie wist ook niet dat ik van zinnen ontvangen houd, maar ze voelde het aan. Dat is die klik die je met sommige mensen kunt hebben.

 

*De beginzin van De opwindvogelkronieken, Murakami.

 

Lees ook

Wanneer je het even niet weet… en wat er dan kan gebeuren

Angst is een vergrootglas

Communiceer vanuit je hart

In een hokje? Alsjeblieft niet! 

Mijn leven schilderen

Marc Chagall gebruikte elementen uit zijn jeugd in zijn tekeningen en schilderijen. Dat bracht me op het idee om mijn jeugdherinneringen te schilderen. Mijn doel was niet ‘iets moois maken’, maar gewoon, het vastleggen van een gebeurtenis. Ter ontspanning, niets meer, niets minder. Verder wilde ik oefenen met wat losser werken.

Van jeugdherinneringen vertellen weet ik dat je je als vanzelf meer herinnert als je eenmaal begint met vertellen. Daar kwam ik een paar jaar geleden achter toen ik mensen interviewde over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Vaak zeiden ze: ‘Oh, daar weet ik niks meer van.’ Maar na tien minuten vertellen kon het gebeuren dat ze ineens een liedje uit die tijd zongen dat ineens weer bovenkwam. Zelf waren ze daar heel verbaasd over, maar na twee of drie gesprekken wist ik dat ik er gewoon op kon wachten dat dit zou gebeuren tijdens een interview.

Wat schilderen doet

Datzelfde, het bovendrijven van herinneringen, gebeurde toen ik mijn jeugd ging schilderen. Ik begon met een vrij heftige gebeurtenis van toen ik zes was. Toen ik eenmaal had vastgelegd wat ik nog wist, kwamen er veel meer herinneringen. Maar dat niet alleen; er kwamen ook gevoelens boven waarvan ik niet wist dat ik ze had. En ik zag en voelde ineens de oorsprong van patronen die ik met me meedraag. Dat laatste bracht me even van mijn stuk. Ik wist wel dat er iets als creatieve therapie bestaat, maar ik had dat nooit ervaren en ik wist zeker niet dat mijn eigen creatieve werk ook een dergelijk effect kon hebben. Ineens doorvoelde ik de zin ‘I make art to show my soul that I’m listening’, die ik deze week las.

‘Schilderend dromen’

Na het eerste schilderij ben ik nu aan de tweede begonnen. En weer ontdek ik nieuwe dingen. In beide gevallen begon ik met een heel realistische opzet van het werk. Pas wanneer de compositie staat, kan ik de ‘gewone’ muren en ruimtes loslaten. Loskomend van de fysieke ruimte begint het ‘al schilderend dromen’, in kleuren en beelden. Een plan is dan verder niet meer nodig. Ik hoef alleen maar mijn hart te volgen; het verhaal vertelt zich vanzelf.

Brei een trui voor je minotaurus (omarm al je eigenschappen)

Je stem vinden op papier

Keep going: over creëren in goede en slechte tijden

Alleen zijn: bijkomen of bij jezelf komen?

Dit weekend was ik aan het schilderen. Ik verbeeldde met acrylverf in veel kleuren een jeugdherinnering en deed dat zwijgend. Uren achtereen. Ik probeerde van alles en voegde er elementen aan toe toen ik merkte dat er door het schilderen nieuwe herinneringen bijkwamen. En gevoelens.

Zulke diepe gevoelens zelfs, dat ik er geen woorden voor had. In eerste instantie bleek ik die te kunnen uitdrukken met verf. Maar de diepte die dat opleverde, daarvoor kon ik geen elementen meer vinden. Dus ging ik wandelen, om te voelen wat er gevoeld wilde worden.

Voelen welke gevoelens je hebt

Door deze gebeurtenis stelde ik vast hoe belangrijk het is om de tijd te nemen om te voelen. En om dat vooral alleen te doen. Die dag leerde ik dat ik in het verleden maar al te vaak sprak over de dingen die ik voelde, waarmee ik de diepte van de gevoelens vaak passeerde. Mijn neiging was om vooral over gevoelens te praten, waarmee ik ze ook vaak heb weggeredeneerd, goedgepraat of stuk geanalyseerd. Op een of andere manier lukte het me nu om de gevoelens er te laten zijn.

Toen ik mijn bevindingen deelde met een vriend, bleek hij dat te herkennen. Dat het natuurlijk mooi is dat je vrienden hebt om je gevoelens mee te delen, maar dat het ook van belang is om die gevoelens alleen te doorvoelen. Wat dat oplevert is nieuwe ruimte. Weer wat meer besef, wat meer begrip van het leven leiden zoals het is.

Gevoelens van verlangen

Deze tijd van corona werpt mensen terug op zichzelf. Sommigen zijn hele dagen alleen. Anderen zijn juist niet alleen en verlangen soms naar de stilte. De vraag is of dat een verlangen is naar niet-lawaai en niet-indrukken, of dat het echt een verlangen is naar alleen zijn. Dat zijn verschillende dingen. Misschien wel het verschil tussen ‘bijkomen’ en ‘bij jezelf komen’.

Luisteren naar je lichaam

We zijn sociale wezens. Als we dat niet al wisten, dan voelen we dat deze laatste weken allemaal. Maar het is goed om ook onze binnenwereld te kennen, om ons te kunnen verhouden tot het leven buiten ons. Alleen al de vraag: hoe voel ik me? en dan luisteren naar wat je lichaam je vertelt, kan een groot verschil maken.

 

Verder lezen:

Alleen op reis

Trouw, 6 april 2020 Waarom we niet kunnen genieten van doelloos wandelen

Neem jezelf serieus (de buitenwereld schreeuwt altijd harder)

Wanneer je het even niet weet en wat er dan kan gebeuren

Angst is een vergrootglas

Brei een trui voor je minotaurus (omarm ál je eigenschappen)

De dingen komen soms zo mooi samen. Zo las ik deze week weer eens over de mythe rond de draad van Ariadne. Zij geeft de held Perseus een draad mee in het labyrint waar de minotaurus woont. Wanneer hij het monster verslaat, kan hij daarna gemakkelijk de uitgang weer vinden.

Al je eigenschappen omhelzen

Tegelijkertijd denk ik na over de schaduwstukken in jezelf. Gedrag en eigenschappen van jezelf die je liever niet onder ogen komt. Het monster in jezelf. Of: de minotaurus in jezelf. Maar wat nu eenmaal ook zo is, is dat die schaduwzijde van jezelf niet weggaat door ertegen te vechten.

Wat je eigenlijk moet doen is die onder ogen zien. Al je eigenschappen omhelzen. Die je mooi vindt van jezelf, maar ook die andere. Knuffelen, als je wilt. En zo ontstond mijn beeld om die draad van Ariadne niet te gebruiken om de weg terug te vinden, maar om er een trui van te breien voor je minotaurus.

Koester het monster in jezelf, dan wordt hij je vriend…

Letterbak toont stukjes ziel

Laatst zocht ik schelpjes en slakkenhuizen tussen rotsen en in kleine poelen aan de scherenkust. Een vriend zei: voor je letterbak.

Ik zei: mijn letterbak toont stukjes ziel.

Herinneringen aan plaatsen en tijden. De veren van de ganzen op het eiland waar ik schuilde toen ik zo bang was voor onweer. Een steen in de vorm van een hart. Cadeautjes van mijn kinderen.

Een stukje wereld waar ik vorm aan geef

Een verzameling van dingen die me raken. Waarschijnlijk ben ik de enige persoon in de wereld die juist bij deze verzameling zoveel gevoel heeft.

Foto van een letterbak

 

Meer lezen?

 

Wat creëren doet

Tijdens mijn soloreis door Denemarken reed ik op enig moment Odessa uit, richting Kerteminde. In de stad had ik me niet fijn gevoeld, alleen slenterend door een winkelstraat vol bekende kledingmerken. Maar in de auto kwam ik al snel tot mezelf. De wegen werden rustiger, de zon scheen feller.

Het duurde niet lang of ik reed op 80-kilometerwegen, kronkelend over groene heuvels. Het licht en het landschap raakte me zo dat de tranen me in mijn ogen sprongen. Intens gelukkig. Iedere bocht bood weer een nieuw vergezicht. Het licht werd steeds intenser. De schaduwen werden langer. Zoveel kleuren groen. Verderop glinsterde de zee me tegemoet.

Dit opschrijven brengt me weer terug bij dat gevoel. Het creëren geeft me grip op de werkelijkheid. Het laat me stilstaan bij het gevoel dat ik heb bij alles wat er voorbijkomt. Gebeurtenissen en impressies die wegstromen met de rivier van het leven haal ik terug en geef ik een plek in mijn leven. Dat betekent niet dat ik leef in het verleden of in mijn herinnering, maar dat ik dat wat er is en was integreer. Daardoor geef ik het leven en alle ogenschijnlijk kleine momenten de betekenis die ze hebben.

Zonder schrijven en fotograferen zou het licht in Kerteminde ver weg raken. Ik zou vast over een tijdje nog wel weten dat het zo fijn was. Wat ik daar precies zo fijn van vond en wat het met me deed, zou ik dat onthouden? Door over het licht te schrijven, bestaat het meer dan daarvoor. En het raakt me ook meer. Het schrijven erover geeft me opnieuw de energie die ik toen voelde. Hoe het licht mijn licht aanwakkerde. Het innerlijke licht dat mij laat stralen en waarmee ik kan inspireren.

Keep going: over creëren in goede en slechte tijden

Weleens gehoord van Austin Kleon? Een schrijver die ook tekent. Hij maakte de boekjes Steal like an artist, Show your work en nu Keep going. Hij schrijft en tekent over creativiteit en daar is hij zeker niet de enige in. Wat ik waardeer is dat hij een geheel eigen stijl heeft, dat hij het luchtig en persoonlijk houdt en dat hij het eenvoudig maakt.

De schrijver heeft een uitgesproken visie op creativiteit (geen doel op zich maar een instrument) en het delen van je werk (deel het proces, niet alleen het eindresultaat). Als je een kijkje neemt op zijn blog zie je dat hij IEDERE dag een klein verhaaltje deelt, met foto. Zo leer je hem en zijn werkwijze goed kennen.

Hij inspireert me bijvoorbeeld om een blog niet in een keer af te maken maar eerst eens een vraag te stellen in mijn netwerk online, om mensen deelgenoot te maken van het proces. Zo schreef ik over dagboekschrijven en wat het jezelf oplevert, en heb ik eerst eens online gevraagd hoe mensen hierover denken. Die antwoorden verwerk ik vervolgens weer.

Iets wat ik ook dankzij Kleon doe, is de ‘doet het ertoe-test’ uit Show your work. Heel eenvoudig: denk bij alles wat je deelt: doet het ertoe? Bij twijfel: niet doen. Als je baas, vrouw of schoonmoeder het niet mogen lezen: niet doen. Als je verwacht dat iedereen bij het lezen denkt ‘nou en?’: niet doen.

De basis op orde

In zijn nieuwste boek schrijft Kleon hoe je creatief kunt blijven in goede en slechte tijden. Het doet me plezier dat hij daarin veel zaken beschrijft die ik al doe (ik noem dit: de basis op orde). Denk aan wandelen, tekenen, dagboekschrijven (en teruglezen), tijd alleen doorbrengen, opruimen en in de tuin werken. Maar er staat ook nieuws in.

Alles is er al

Zit je helemaal vast? Maak geschenken voor mensen. Winnie de Pooh is een verhaal dat Milne ooit voor zijn zoon bedacht, De hobbit was een van de verhaaltjes die Tolkien aan zijn kinderen vertelde. Wat kun je met jouw talent doen om een ander blij te maken? Een andere tip: je hebt alles wat je nodig hebt. Je hoeft geen verre reizen te maken of de deur uit om te creëren. Alles is er al nu, om je heen. Wil je weten hoe dat precies zit? Mooi, dat is precies de bedoeling. Meer zeg ik er niet over, want anders hoef je het boekje niet te kopen. En dat is nu juist mijn advies: doe het wel.

De ontembare vrouw: het boek dat iedere vrouw moet lezen

Negen jaar geleden vroeg een man: heb je De ontembare vrouw gelezen? Ik zei ‘ja’. Hij zei: doe het nog eens. Dat deed ik. En weer en weer en weer. En steeds beter zie ik wat hij toen bedoelde.

Hij had het over een vlammetje in mij dat slechts een waakvlam was. Een vlammetje waarvan hij bang was dat het zou doven en waarvan ik weet dat het NU weer een laaiend vuur is.

Oranje klaproos met tekstBen jij lief en aangepast?

De ongetemde vrouw van Clarissa Pinkola Estes is een boek dat iedere vrouw zou moeten hebben. Vooral de vrouwen die niet meer keihard dansen en zingen, niet spelen of creëren en geen tijd voor zichzelf nemen. Vrouwen die zich wegcijferen, geleefd worden. Vrouwen die alleen maar lief en aangepast zijn, maar inwendig willen schreeuwen.

Voluit leven en genieten

De bedoeling is dat je voluit kunt leven en kunt genieten, ook als de dingen niet gaan zoals je wilt. Dit boek helpt je op weg om weer in contact te komen met je intuïtie en je wilde, ongetemde ziel. Al herken je maar een beetje in het bovenstaande: zoek het boek gewoon eens op, lees de achterkant, lees en vraag de mening van andere vrouwen. Leen het boek van de bieb en als je het wat vindt: schaf het aan.

PS Ook voor mannen boeiend, al gun ik ze een eigen variant van dit boek.

Voorkant boek Ontembare vrouw

 

‘De Mona Lisa is een eindproduct’

‘De Mona Lisa is eigenlijk een eindproduct’, zei een vriend laatst. Dat klinkt alsof hij afbreuk doet aan het werk, maar ik denk dat de grote kunstenaar himself het eigenlijk wel met hem eens is. Het schilderij is het resultaat van een langdurige inspanning, al ver voordat Da Vinci aan dit meesterwerk begon. Het gaat om het proces. En hoe meer je daarvan afweet, hoe interessanter het werk uiteindelijk is. Lees het hoofdstuk uit de biografie van Da Vinci maar eens, dan zie je wat ik bedoel.  

Wat mij betreft gaat creativiteit niet per se over kunstenaar zijn. Creativiteit gaat namelijk over jezelf uitdrukken, op welke manier dan ook. Dat gebeurt al tijdens het doen. Zelf schrijf en fotografeer ik, en sinds kort heb ik daar weer tekenen en schilderen aan toegevoegd. Gewoon, omdat ik het zo leuk vind om te doen. Om de boel enigszins te doseren, schilder en teken ik voornamelijk in het weekend. Anders kom ik niet aan andere dingen toe. Les heb ik niet, ik zoek wel dingen op op YouTube. Verder gaat het niet om het resultaat (het eindproduct). En dat is me toch verfrissend.

Vrijer werken

Klaprozen met paletmesHet begon allemaal met het schilderij van klaprozen dat ik maakte met paletmes. Ik werk namelijk vaak te netjes (mijn moeder heeft zelfs altijd een liniaal bij haar schilderspullen zitten, de appel valt niet ver…). Daarom besloot ik iets te maken met de paletmessen die ik  al jaren had. Dat had ik nooit gedaan, dus ik dacht: dat levert vast iets nieuws en in ieder geval iets slordigers op. Ik heb twee schilderijen met paletmes gemaakt en ik kan er nog steeds weinig van, maar de zin in tekenen en schilderen wakkerde behoorlijk aan.

 

Vertragen

Tekening Lisette 1 jaarDe thema’s in mijn leven vertaal ik dus ieder weekend in kleuren en vormen. Zeker tekenen laat me daarnaast stilstaan. Austin Kleon schrijft in zijn nieuwe boek Keep going: ‘Wil je afremmen en aandacht besteden aan de wereld, pak dan potlood en papier en begin te tekenen wat je ziet.’ Herkenbaar: ik heb mezelf als kind nagetekend en ik denk dat ik vijf uur lang alleen maar gekeken heb naar de vorm van mijn ogen, licht en schaduw op mijn huid en trekken op het gezichtje die ik nu nog steeds terugzie bij mezelf.

Alles stroomt

Voert LisetteGeelDoor het tekenen en schilderen merk ik dat ik ook inspiratie krijg voor foto’s maken en schrijven. Dus het een zet het ander weer in werking en dat is ook niet zo gek: alles wat ik maak gaat over mezelf uiten en als het op de ene manier stroomt, stroomt de rest vrolijk mee. Een beroemd voorbeeld van dit idee is de methode uit het boek The Artist’s Way, waarin deelnemers iedere dag drie pagina’s schrijven, waardoor hun andere werk steeds vrijer gaat stromen.

Het prettige van niet teveel van mezelf verlangen (ik hoef er geen geld mee te verdienen en niets mee te bewijzen) is dat ik steeds vrijer werk. Nu, na twee maanden, merk ik ook dat ik anders naar de wereld kijk. Ik voel wat ik wel wil tekenen en wat niet, ik bemerk hoe ik enorm van kleuren houd (dat zei mijn fotodocente ook al maar nu merk ik het zelf), ik zie thema’s ontstaan (maar geen eigen stijl…).

Ja, het is een proces, ik zit er middenin, ik heb geen idee wat het naartoe gaat en het is heerlijk.

 

Lees ook:

Denken als Leonardo da Vinci

Waarom je moet spelen in je leven