Vorm aan mijn ziel

Laatst zocht ik schelpjes en slakkenhuizen tussen rotsen en in kleine poelen aan de scherenkust. Een vriend zei: voor je letterbak.

Ik zei: wat in mijn letterbak staat is voor mijn ziel.

Herinneringen aan plaatsen en tijden. De veren van de ganzen op het eiland waar ik schuilde toen ik zo bang was voor onweer. Een steen in de vorm van een hart. Cadeautjes van mijn kinderen. Een stukje zelf waar ik vorm aan geef.

Wat creëren doet

Tijdens mijn soloreis door Denemarken reed ik op enig moment Odessa uit, richting Kerteminde. In de stad had ik me niet fijn gevoeld, alleen slenterend door een winkelstraat vol bekende kledingmerken. Maar in de auto kwam ik al snel tot mezelf. De wegen werden rustiger, de zon scheen feller.

Het duurde niet lang of ik reed op 80-kilometerwegen, kronkelend over groene heuvels. Het licht en het landschap raakte me zo dat de tranen me in mijn ogen sprongen. Intens gelukkig. Iedere bocht bood weer een nieuw vergezicht. Het licht werd steeds intenser. De schaduwen werden langer. Zoveel kleuren groen. Verderop glinsterde de zee me tegemoet.

Dit opschrijven brengt me weer terug bij dat gevoel. Het creëren geeft me grip op de werkelijkheid. Het laat me stilstaan bij het gevoel dat ik heb bij alles wat er voorbijkomt. Gebeurtenissen en impressies die wegstromen met de rivier van het leven haal ik terug en geef ik een plek in mijn leven. Dat betekent niet dat ik leef in het verleden of in mijn herinnering, maar dat ik dat wat er is en was integreer. Daardoor geef ik het leven en alle ogenschijnlijk kleine momenten de betekenis die ze hebben.

Zonder schrijven en fotograferen zou het licht in Kerteminde ver weg raken. Ik zou vast over een tijdje nog wel weten dat het zo fijn was. Wat ik daar precies zo fijn van vond en wat het met me deed, zou ik dat onthouden? Door over het licht te schrijven, bestaat het meer dan daarvoor. En het raakt me ook meer. Het schrijven erover geeft me opnieuw de energie die ik toen voelde. Hoe het licht mijn licht aanwakkerde. Het innerlijke licht dat mij laat stralen en waarmee ik kan inspireren.

Keep going: over creëren in goede en slechte tijden

Weleens gehoord van Austin Kleon? Een schrijver die ook tekent. Hij maakte de boekjes Steal like an artist, Show your work en nu Keep going. Hij schrijft en tekent over creativiteit en daar is hij zeker niet de enige in. Wat ik waardeer is dat hij een geheel eigen stijl heeft, dat hij het luchtig en persoonlijk houdt en dat hij het eenvoudig maakt.

De schrijver heeft een uitgesproken visie op creativiteit (geen doel op zich maar een instrument) en het delen van je werk (deel het proces, niet alleen het eindresultaat). Als je een kijkje neemt op zijn blog zie je dat hij IEDERE dag een klein verhaaltje deelt, met foto. Zo leer je hem en zijn werkwijze goed kennen.

Hij inspireert me bijvoorbeeld om een blog niet in een keer af te maken maar eerst eens een vraag te stellen in mijn netwerk online, om mensen deelgenoot te maken van het proces. Zo schreef ik over dagboekschrijven en wat het jezelf oplevert, en heb ik eerst eens online gevraagd hoe mensen hierover denken. Die antwoorden verwerk ik vervolgens weer.

Iets wat ik ook dankzij Kleon doe, is de ‘doet het ertoe-test’ uit Show your work. Heel eenvoudig: denk bij alles wat je deelt: doet het ertoe? Bij twijfel: niet doen. Als je baas, vrouw of schoonmoeder het niet mogen lezen: niet doen. Als je verwacht dat iedereen bij het lezen denkt ‘nou en?’: niet doen.

De basis op orde

In zijn nieuwste boek schrijft Kleon hoe je creatief kunt blijven in goede en slechte tijden. Het doet me plezier dat hij daarin veel zaken beschrijft die ik al doe (ik noem dit: de basis op orde). Denk aan wandelen, tekenen, dagboekschrijven (en teruglezen), tijd alleen doorbrengen, opruimen en in de tuin werken. Maar er staat ook nieuws in.

Alles is er al

Zit je helemaal vast? Maak geschenken voor mensen. Winnie de Pooh is een verhaal dat Milne ooit voor zijn zoon bedacht, De hobbit was een van de verhaaltjes die Tolkien aan zijn kinderen vertelde. Wat kun je met jouw talent doen om een ander blij te maken? Een andere tip: je hebt alles wat je nodig hebt. Je hoeft geen verre reizen te maken of de deur uit om te creëren. Alles is er al nu, om je heen. Wil je weten hoe dat precies zit? Mooi, dat is precies de bedoeling. Meer zeg ik er niet over, want anders hoef je het boekje niet te kopen. En dat is nu juist mijn advies: doe het wel.

Wat iedere vrouw moet lezen

Negen jaar geleden vroeg een man: heb je De ongetemde vrouw gelezen? Ik zei ‘ja’. Hij zei: doe het nog eens. Dat deed ik. En weer en weer en weer. En steeds beter zie ik wat hij toen bedoelde. Het had het over een vlammetje in mij dat slechts een waakvlam was. Een vlammetje waarvan hij bang was dat het zou doven en waarvan ik weet dat het NU weer een laaiend vuur is.

De ongetemde vrouw van Clarissa Pinkola Estes is een boek dat iedere vrouw zou moeten hebben. Vooral de vrouwen die niet meer keihard dansen en zingen, niet spelen of creëren en geen tijd voor zichzelf nemen. Vrouwen die zich wegcijferen, geleefd worden. Vrouwen die alleen maar lief en aangepast zijn, maar inwendig willen schreeuwen.

De bedoeling is dat je voluit kunt leven en kunt genieten, ook als de dingen niet gaan zoals je wilt. Dit boek helpt je op weg om weer in contact te komen met je intuïtie en je wilde, ongetemde ziel. Al herken je maar een beetje in het bovenstaande: zoek het boek gewoon eens op, lees de achterkant, lees en vraag de mening van andere vrouwen. Leen het boek van de bieb en als je het wat vindt: schaf het aan.

PS Ook voor mannen boeiend, al gun ik ze een eigen variant van dit boek.

‘De Mona Lisa is een eindproduct’

‘De Mona Lisa is eigenlijk een eindproduct’, zei een vriend laatst. Dat klinkt alsof hij afbreuk doet aan het werk, maar ik denk dat de grote kunstenaar himself het eigenlijk wel met hem eens is. Het schilderij is het resultaat van een langdurige inspanning, al ver voordat Da Vinci aan dit meesterwerk begon. Het gaat om het proces. En hoe meer je daarvan afweet, hoe interessanter het werk uiteindelijk is. Lees het hoofdstuk uit de biografie van Da Vinci maar eens, dan zie je wat ik bedoel.  

Wat mij betreft gaat creativiteit niet per se over kunstenaar zijn. Creativiteit gaat namelijk over jezelf uitdrukken, op welke manier dan ook. Dat gebeurt al tijdens het doen. Zelf schrijf en fotografeer ik, en sinds kort heb ik daar weer tekenen en schilderen aan toegevoegd. Gewoon, omdat ik het zo leuk vind om te doen. Om de boel enigszins te doseren, schilder en teken ik voornamelijk in het weekend. Anders kom ik niet aan andere dingen toe. Les heb ik niet, ik zoek wel dingen op op YouTube. Verder gaat het niet om het resultaat (het eindproduct). En dat is me toch verfrissend.

Vrijer werken

Klaprozen met paletmesHet begon allemaal met het schilderij van klaprozen dat ik maakte met paletmes. Ik werk namelijk vaak te netjes (mijn moeder heeft zelfs altijd een liniaal bij haar schilderspullen zitten, de appel valt niet ver…). Daarom besloot ik iets te maken met de paletmessen die ik  al jaren had. Dat had ik nooit gedaan, dus ik dacht: dat levert vast iets nieuws en in ieder geval iets slordigers op. Ik heb twee schilderijen met paletmes gemaakt en ik kan er nog steeds weinig van, maar de zin in tekenen en schilderen wakkerde behoorlijk aan.

 

Vertragen

Tekening Lisette 1 jaarDe thema’s in mijn leven vertaal ik dus ieder weekend in kleuren en vormen. Zeker tekenen laat me daarnaast stilstaan. Austin Kleon schrijft in zijn nieuwe boek Keep going: ‘Wil je afremmen en aandacht besteden aan de wereld, pak dan potlood en papier en begin te tekenen wat je ziet.’ Herkenbaar: ik heb mezelf als kind nagetekend en ik denk dat ik vijf uur lang alleen maar gekeken heb naar de vorm van mijn ogen, licht en schaduw op mijn huid en trekken op het gezichtje die ik nu nog steeds terugzie bij mezelf.

Alles stroomt

Voert LisetteGeelDoor het tekenen en schilderen merk ik dat ik ook inspiratie krijg voor foto’s maken en schrijven. Dus het een zet het ander weer in werking en dat is ook niet zo gek: alles wat ik maak gaat over mezelf uiten en als het op de ene manier stroomt, stroomt de rest vrolijk mee. Een beroemd voorbeeld van dit idee is de methode uit het boek The Artist’s Way, waarin deelnemers iedere dag drie pagina’s schrijven, waardoor hun andere werk steeds vrijer gaat stromen.

Het prettige van niet teveel van mezelf verlangen (ik hoef er geen geld mee te verdienen en niets mee te bewijzen) is dat ik steeds vrijer werk. Nu, na twee maanden, merk ik ook dat ik anders naar de wereld kijk. Ik voel wat ik wel wil tekenen en wat niet, ik bemerk hoe ik enorm van kleuren houd (dat zei mijn fotodocente ook al maar nu merk ik het zelf), ik zie thema’s ontstaan (maar geen eigen stijl…).

Ja, het is een proces, ik zit er middenin, ik heb geen idee wat het naartoe gaat en het is heerlijk.

 

Lees ook:

Denken als Leonardo da Vinci

Waarom je moet spelen in je leven