Wie begint met ICM fotografie of meervoudige belichting merkt al snel dat het landschap verschuift. Je laat de controle los en stapt een gebied binnen waarin niets vanzelfsprekend is. De camera registreert niet langer braaf wat jij voor je ziet, maar reageert op beweging, intuïtie en experiment. En daar komen vaak twijfels bij.
Sommige fotografen zeggen dat ze niet zeker weten of ze hun eigen werk mooi vinden. Niet omdat het beeld geen kracht heeft maar omdat ze zoeken naar een houvast dat buiten henzelf ligt. Ze willen weten hoe het hoort. Hoe anderen het doen. Welke stappen gevolgd moeten worden om een plaatje te maken dat klopt volgens een onzichtbare norm.
Creatief fotograferen vraagt om iets heel anders. Misschien wel iets nieuws. Het vraagt om het vertrouwen dat jouw eigen blik voldoende is.
Ergens onderweg hebben we geleerd dat er een juiste manier is om te fotograferen. Een manier die veiligheid geeft. Als je de regels kent kun je niet falen. Maar bij ICM werkt dat niet. Hier is geen vaste route en geen checklist die je van A naar B brengt. Het gaat niet om goed of fout. Het gaat om ervaren, voelen en proberen.
Toch hoor je het vaak. Ik weet niet of dit wel mag. Ik zie anderen dit heel anders doen. Ik twijfel of dit wel klopt.
Die gedachten maken creativiteit klein. Ze halen je weg bij dat eerste intuïtieve vonkje dat je naar je camera bracht. En ze zorgen dat je blijft zoeken naar bevestiging in plaats van naar je eigen stem.
De vraag of je je eigen beeld mooi vindt is eigenlijk een vraag naar toestemming. Je voelt iets bij je foto maar je durft het nog niet te claimen. Je wacht op het knikje van iemand anders alsof hun oordeel jouw gevoel moet legitimeren.
Maar schoonheid in creatief werk ontstaat niet door goedkeuring. Schoonheid ontstaat doordat jij ergens blijft ook als het spannend is. Doordat je iets onderzoekt waarvan je nog niet weet waar het heen gaat. Doordat je jezelf toestaat om verrast te worden door je eigen proces.
Zodra je stopt met vragen hoe het hoort ontstaat er ruimte. Je blik wordt zachter je experiment wordt vrijer en je foto’s ademen ineens meer van jou.
Creatief fotograferen vraagt moed. Niet omdat het technisch zo ingewikkeld is maar omdat het je steeds opnieuw uitnodigt om je eigen oordeel te verdragen. Je moet jezelf toestaan om te spelen te falen te verdwalen en net iets te lang bij een idee te blijven hangen dat misschien nergens toe leidt.
Het bijzondere is dat juist daarin groei ontstaat. Daar in het niet weten. In het rommelige het onbeholpene het onzekere. Dat is waar je beelden begint te maken die je nog niet van jezelf kende. Niet omdat je weet hoe het hoort maar omdat je voelt hoe het voor jou klopt.
Misschien is dat wel de grootste belofte van ICM en andere experimentele vormen van fotografie: ze brengen je terug naar een plek waar regels vervagen en nieuwsgierigheid de leiding heeft. Waar je niet hoeft te bewijzen dat je iets kunt, maar mag ontdekken wie je bent. Zodra je jezelf die ruimte geeft verandert niet alleen je fotografie maar ook de manier waarop je kijkt, leeft en maakt.
Meer lezen? Meer lezen? Ik heb een aantal andere blogs geschreven over dit onderwerp. Bijvoorbeeld over leren loslaten, je eigen expressie, moed om creatieve foto’s te maken en over meer zelfvertrouwen tijdens creatief fotograferen en ICM.