Leonardo da Vinci

Denken als Leonardo da Vinci

Ik ben gefascineerd door de homo universalis, de renaissancemens: een veelzijdig en ontwikkeld persoon, die zich thuis voelt bij kunst en wetenschap. Leonardo da Vinci (1452-1519) is daarvan het bekendste voorbeeld. Hij was onder meer uitvinder, schilder, beeldhouwer, zanger, anatoom, architect, botanicus, filosoof, geograaf, geoloog, ingenieur, kok, kostuum- en decorontwerper, militair, musicus, natuurkundige en stadsplanner om maar eens een paar beroepen te noemen.

Kies niet

Wat me zo raakt in de homo universalis is dat hij zo totaal tegengesteld is aan het idee dat je ‘een ding’ moet kiezen en daarin dan moet uitblinken. Ik zit zo niet in elkaar. En denk niet dat ik het niet heb geprobeerd. Er is een tijd geweest dat ik besloot te kiezen voor schrijven en al het andere (fotograferen, schilderen en allerlei andere zaken) naast me neerlegde. Ik vond dat ik moest kiezen. En er was niks aan.

Nu vind ik dat niet meer. Ik merk namelijk dat ik me veel gelukkiger voel als ik allerlei verschillende dingen doe. Dus schrijven én schilderen en Deens leren en een foto-opleiding volgen en boeken lezen over de evolutie én het huishouden en mijn werk als identiteitsadviseur en het moederschap. Heerlijk! Ik voel me vrolijk, bewust en alert.

Ontdekken en ervaren

Belangrijk is wel dat het niet allemaal perfect hoeft te zijn. Het proces is belangrijker dan het resultaat, om het maar zo te zeggen. Ik geniet ervan dat ik gaandeweg mijn eigen stijl in het fotograferen leer ontdekken, terwijl ik heus wel zie dat het nog niet is zoals ik dat voor ogen heb. Dat betekent niet dat ik niet beter wil worden in wat ik doe, maar dat ik er niet krampachtig mee bezig ben. Wat ik wel doe is in al die elementen tijd en aandacht stoppen. Gefocuste, niet afgeleide aandacht. (Overigens: Leonardo heeft ook enorme blunders begaan, voor mij alleen maar een teken van ‘wie geen fouten maakt, maakt meestal niets’. En hem weerhield het niet om door te gaan…)

Het belangrijkste is van dit alles om gewoon je hart te volgen en alleen die dingen te doen die je graag doet. Misschien is dat in jouw geval maar een ding, dat is ook goed. Mochten het er meer zijn, laat je dan nergens door weerhouden (zie hieronder punt 2). Doe wat je eigen ervaring je leert, niet wat anderen zeggen).

Zeven principes van Da Vinci

Afijn, Leonardo dus. Misschien wel de meest talentvolle man ooit. Michael Gelb schreef er een boek* over, om te leren denken zoals Leonardo da Vinci. Het is een al wat ouder boek, maar het staat nog steeds in mijn kast, dus ik heb het er weer eens even bij gepakt. En al zal Leonardo zijn eigen werkwijze vast niet als een stappenlijst met principes hebben gezien, voor de duidelijkheid doet Gelb dit wel. Zeven zaken die Leonardo deed en waarmee je ook zou kunnen beginnen voor een betekenisvol leven. Een leven dat de moeite waard is om geleefd te worden.

  1. Curiosità – Wees nieuwsgierig (houd bijvoorbeeld een aantekeningenboek bij, schrijf alle woorden op die je hoort en niet kent en zoek de betekenis op).
  2. Dimostrazione – toets kennis aan ervaring en wees bereid van je fouten te leren (heel mooi, ik denk alleen al aan alle updates op social media die elkaar steeds weer herhalen en die veel mensen gemakkelijk voor waar aannemen).
  3. Sensazione – verfijn je zintuigen om je ervaring te verlevendigen.
  4. Sfumato – wees bereid paradoxen en dubbelzinnigheid te verwelkomen.
  5. Arte/Scienza – Denk met beide hersenhelften (evenwicht tussen wetenschap en kunst, logica en verbeelding).
  6. Corporalità – kweek gratie, handigheid, conditie en houding aan.
  7. Connessione – denk systemisch: erken en waardeer het onderlinge verband tussen dingen en verschijnselen.

Het gaat te ver om al deze punten in dit artikel toe te lichten; mocht je aandacht getrokken zijn, lees dan het boek. Het staat vol met tips en veel oefeningen.

En natuurlijk: we worden waarschijnlijk geen van allen zoals Leonardo da Vinci. Maar reik ver, dan maak je in ieder geval stappen – zo zie ik het. Leonardo is voor mij een voorbeeld van iemand die zijn eigen plan trok, doorzette en geloofde in zichzelf. Dat alleen al is iets waar ik veel van kan leren. Je eigen weg vinden en jezelf verwezenlijken in al je facetten – dat is waar het volgens mij om gaat om van betekenis te zijn voor anderen.

Successo!

*Het boek is in het Nederlands alleen tweedehands en tegen hoge kosten verkrijgbaar. Je kunt het wellicht beter lenen bij de bibliotheek. In het Engels valt het mee…